Verschillende beelden over financiële positie gepensioneerden

vrijdag 1 mei 2015
Thema's:  Blog

Hoe kan het beeld van de financiële positie van gepensioneerden zo verschillen?

Er is iets merkwaardigs aan de hand met de discussie over pensioenen. Twee opvattingen lijken tegenover elkaar te staan: de Nederlandse ouderen zijn rijk, ze moeten niet al te dramatisch doen over hun pensioen. Het is een opvatting die wordt gevoed door de Tilburgse studieclub Netspar, die met een conclusie van deze inhoud naar buiten kwam.
 
Selectieve beeldvorming
25% van de Nederlandse gepensioneerden houdt na zijn pensionering netto meer over dan toen men nog werkte. Het was deze conclusie die de media de afgelopen week oppikten uit de studie van Netspar. Wie goed leest ontdekt, dat er een bijzondere redenering onder deze conclusie ligt. Netspar gaat ervan uit dat de materiële behoefte van ouderen na hun pensionering verandert. Een aantal ouderen heeft een behoorlijke spaarpot en een afbetaalde hypotheek.  Als ouderen hun spaargeld opmaken en de eigen woning opeten en niets overdragen aan hun kinderen (en daar gaat de Netspar-studieclub kennelijk van uit): dan zou de conclusie kunnen kloppen dat er een groep is die na zijn pensionering netto meer te verteren heeft dan toen men nog werkte. Dat is dus een sigaar uit eigen doos. Het is op zijn minst een controversieel uitgangspunt, zelfs dirigistisch. De opvatting stuurt in een richting die alleen die ouderen zelf aangaat.
 
Deel van de waarheid
Omdat het verhaal van de “rijke ouderen” zo goed in het gehoor ligt, bleven andere belangwekkende conclusies onderbelicht: 1/3 van de Nederlandse huishoudens bouwt te weinig pensioen op en 20% zakt na zijn pensionering onder een voor deze groep redelijk bestaansminimum. Om het over de dramatische positie van ZZP-ers verder niet te hebben.
 
Zorgwekkend
Wat is nu zo zorgwekkend als je naar deze framing kijkt?  Het slecht onderbouwde beeld van de “rijke” ouderen blijft hangen en kan dus gemakkelijk worden gezien als een politieke rechtvaardiging om de pensioenen verder aan te pakken. Natuurlijk mag van ouderen verwacht worden, dat ze een bijdrage leveren aan de economische wederopbouw van het land. Maar dat moet een evenredige bijdrage zijn op basis van rechtvaardigheid.
 
Martin van Rooijen,oud-staatssecretaris financiën en voorzitter van de Koepel van  Nederlandse Verenigingen van Gepensioneerden



 
Reageer op dit item